W Irlandii rośnie wartość zobowiązań związanych z finansowaniem samochodów. Coraz więcej kierowców korzysta z umów typu PCP oraz hire purchase, które pozwalają rozłożyć koszt auta na miesięczne raty.
Takie rozwiązania mogą być wygodne, szczególnie przy wysokich cenach nowych samochodów. Trzeba jednak dobrze rozumieć, kto jest właścicielem auta, ile wyniesie całkowity koszt umowy i co stanie się na końcu okresu finansowania.
Zadłużenie na auta rośnie
Z danych opisywanych na podstawie statystyk Central Bank of Ireland wynika, że wartość zobowiązań konsumentów na PCP wzrosła o 20% między styczniem 2024 roku a czerwcem 2025 roku. Osiągnęła w tym czasie poziom €2,17 mld.
W tym samym okresie wartość niespłaconych zobowiązań typu hire purchase wzrosła o 8% do €3,2 mld. Hire purchase może dotyczyć różnych produktów, ale w praktyce bardzo często jest wykorzystywane właśnie przy zakupie samochodów.
Wzrost nie musi oznaczać, że kierowcy masowo mają problemy ze spłatą. Pokazuje jednak, że finansowanie aut stało się ważną częścią rynku motoryzacyjnego w Irlandii.
Czym różni się PCP od hire purchase
PCP, czyli Personal Contract Plan, często przyciąga niższą miesięczną ratą. Zwykle wymaga jednak wpłaty własnej lub oddania starego auta w rozliczeniu, a na końcu umowy pojawia się duża końcowa płatność, tzw. balloon payment.
Jeżeli kierowca chce zatrzymać samochód, musi zapłacić tę końcową kwotę. Może też oddać auto albo rozpocząć nową umowę na kolejny pojazd, zależnie od warunków kontraktu.
Hire purchase działa inaczej. Kierowca spłaca auto w ratach i zostaje jego prawnym właścicielem dopiero po dokonaniu ostatniej płatności. Do tego czasu właścicielem pozostaje firma finansująca, a auta nie można sprzedać bez jej zgody.
Niska rata nie pokazuje całego kosztu
Największym ryzykiem przy PCP jest to, że miesięczna rata może wyglądać atrakcyjnie, ale nie pokazuje całego kosztu posiadania auta.
Przed podpisaniem umowy trzeba sprawdzić wysokość depozytu, oprocentowanie, limity przebiegu, wymogi dotyczące serwisowania, zasady zużycia auta oraz końcową płatność. Przekroczenie limitu kilometrów albo uszkodzenia pojazdu mogą oznaczać dodatkowe koszty.
W przypadku hire purchase ważne są również opłaty dodatkowe. CCPC wskazuje, że mogą pojawić się m.in. opłaty dokumentacyjne, opłaty za zakończenie umowy, opłaty za zmianę warunków albo koszty związane z problemami ze spłatą.
Co zrobić przy problemach ze spłatą
Osoby, które mają problem ze spłatą PCP albo hire purchase, nie powinny ignorować sprawy. Warto jak najszybciej skontaktować się z firmą finansującą i sprawdzić dostępne opcje.
W Irlandii istnieje tzw. half rule. W uproszczeniu pozwala ona zakończyć umowę wcześniej i oddać samochód, jeżeli zapłacono co najmniej połowę całkowitej ceny hire purchase. Jeżeli zapłacono mniej, trzeba dopłacić różnicę do połowy wartości umowy. Ewentualne zaległości nadal mogą pozostać do uregulowania.
CCPC ostrzega, aby nie podpisywać pochopnie formularza voluntary surrender bez sprawdzenia innych możliwości. Taka decyzja może być droższa niż skorzystanie z przysługujących praw.
Co sprawdzić przed podpisaniem umowy
Przed wyborem PCP albo hire purchase warto porównać nie tylko miesięczną ratę, ale całkowity koszt finansowania. Dobrze jest sprawdzić, ile zapłacimy łącznie z depozytem, ratami, opłatami dodatkowymi i końcową płatnością.
Warto też zadać sobie proste pytanie: czy na końcu umowy będzie nas stać na wykup samochodu, czy raczej planujemy oddać auto i wejść w kolejną umowę.
Dla wielu osób finansowanie auta może być rozsądnym rozwiązaniem. Problem zaczyna się wtedy, gdy decyzja opiera się wyłącznie na niskiej miesięcznej racie, bez zrozumienia całego kontraktu.
Źródła i data weryfikacji
Źródła: The Journal, Competition and Consumer Protection Commission, Central Bank of Ireland
Data weryfikacji: 1 czerwca 2026
Zauważyłeś błąd? Napisz do redakcji: [email protected]
